آیا تا به حال دقت کرده‌اید که سایت‌های بزرگ و حرفه‌ای، به جای استفاده از نیم‌ سرورهای شرکت هاستینگ (مثل ns1.hosting-company.com) ، از نام دامنه خودشان (مثل ns1.digikala.com) استفاده می‌کنند ؟ به این کار ساخت DNS اختصاصی یا Child Name Server می‌گویند.

داشتن DNS اختصاصی دو مزیت بزرگ دارد :

  1. برندینگ و اعتبار : نشان می‌دهد که شما یک کسب‌وکارهای مستقل و بزرگ هستید .

  2. پنهان کردن نام هاستینگ : اگر شما طراح سایت هستید یا هاست می‌فروشید (Reseller) ، مشتریان شما متوجه نمی‌شوند که سرور اصلی کجاست و همه چیز به نام شما تمام می‌شود.

در این مقاله ، فرآیند ساخت DNS اختصاصی را که شامل دو مرحله (یکی در پنل ثبت دامنه و دیگری در دایرکت ادمین) است، به صورت قدم‌ به‌ قدم و تصویری آموزش می‌دهیم .

نکته مهم : برای انجام این کار، شما به IP سرور خود نیاز دارید. این آی‌پی را می‌توانید از پشتیبانی هاست بگیرید یا در صفحه اصلی دایرکت ادمین مشاهده کنید.


مفهوم Glue Record (چسبی که اینترنت را نگه می‌دارد!)

قبل از شروع، باید یک مفهوم فنی را بدانید. وقتی کسی آدرس site.com را می‌زند، اینترنت به دنبال DNSهای آن می‌گردد. اگر DNSهای شما ns1.site.com باشد، اینترنت گیج می‌شود! چون خودِ site.com هنوز پیدا نشده که بخواهد ns1 آن پیدا شود.

برای حل این مشکل، ما از Glue Record (رکورد چسبنده) استفاده می‌کنیم. یعنی در پنل جایی که دامنه را خریده‌ایم (مثل ایرنیک یا نیم‌چیپ)، به صورت دستی می‌گوییم که ns1.site.com برابر است با آی‌پی 1.2.3.4.


مرحله 1️⃣: تنظیمات در پنل ثبت دامنه (Registrar)

این مرحله بسته به اینکه دامنه شما .ir باشد یا بین‌المللی (.com و…)، کمی متفاوت است.

الف) برای دامنه‌های ملی (.ir) در سایت ایرنیک

  1. وارد پنل کاربری خود در سایت nic.ir شوید.

  2. به بخش دامنه‌های من بروید و روی دامنه مورد نظر کلیک کنید.

  3. گزینه «ویرایش ردیف‌های کارگزاری نام و میزبانی دامنه» (DNS Settings) را انتخاب کنید.

  4. در قسمت کارگزار دامنه (NS)، نام‌های اختصاصی خود را بنویسید (مثلاً ns1.mysite.ir و ns2.mysite.ir).

  5. نکته حیاتی: در ستون روبرویی یعنی آی‌پی کارگزار (IP Address)، حتماً باید آی‌پی سرور خود را وارد کنید. (فقط برای دامنه‌های اختصاصی خودتان پر کردن این بخش الزامی است).

  6. پاسخ محرمانه را وارد کرده و دکمه اعمال را بزنید.

 

ب) برای دامنه‌های بین‌المللی (.com, .net)

در دامنه‌های بین‌المللی، بخشی به نام Child Name Servers یا Private Nameservers در پنل مدیریت دامنه وجود دارد.

  1. وارد پنل دامنه‌های خود شوید.

  2. گزینه Child Name Server را پیدا کنید.

  3. دو رکورد ایجاد کنید:

    • نام: ns1 | آی‌پی: IP سرور

    • نام: ns2 | آی‌پی: IP سرور

  4. سپس به بخش تنظیمات اصلی DNS (Nameservers) برگردید و ns1.mysite.com و ns2 را به عنوان دی‌ان‌اس‌های اصلی ست کنید.

مرحله 2️⃣: تنظیمات در دایرکت ادمین (سمت سرور)

حالا که به دنیا (از طریق ایرنیک) گفتیم این NSها وجود دارند، باید در داخل سرور هم آن‌ها را تعریف کنیم .

گام ۱: ساخت A Record برای نیم‌سرورها

  1. وارد دایرکت ادمین شوید.

  2. به بخش DNS Management (مدیریت DNS) بروید.

  3. روی دکمه Add Record کلیک کنید.

  4. ما باید دو A Record بسازیم :

    • رکورد اول :

      • Name: ns1

      • Type: A

      • Value: IP سرور شما

    • رکورد دوم :

      • Name: ns2

      • Type: A

      • Value: IP سرور شما

  5. دکمه Add را بزنید.

 

گام ۲: تغییر NS های پیش‌فرض

در همان صفحه DNS Management ، به لیست رکوردها نگاه کنید. دو رکورد از نوع NS وجود دارد که احتمالاً به نام هاستینگ شماست.

  1. رکوردهای NS قبلی را حذف کنید.

  2. دو رکورد NS جدید اضافه کنید:

    • Name : mysite.com. (حتماً نقطه انتهای دامنه را بگذارید)

    • Value : ns1.mysite.com.

    • و تکرار برای ns2.

نکته : در نسخه‌های جدید دایرکت ادمین، اگر در مرحله قبل A Recordها را ساخته باشید، دایرکت ادمین معمولاً خودش NSها را آپدیت می‌کند، اما چک کردن آن ضرری ندارد.

 

تست و بررسی صحت عملکرد

بعد از انجام مراحل بالا، باید صبر کنید. برای دامنه‌های .ir بین ۴ تا ۲۴ ساعت و برای دامنه‌های .com بین ۱ تا ۴ ساعت زمان نیاز است تا تغییرات در کل اینترنت پخش شود (Propagation).

برای اینکه مطمئن شوید کار را درست انجام داده‌اید:

  1. به سایت intodns.com بروید.

  2. نام دامنه خود را وارد کنید.

  3. در جدول پایین، بخش NS Records را چک کنید. باید آی‌پی سرور شما را جلوی ns1 و ns2 نمایش دهد.

 

عیب‌یابی مشکلات رایج (Troubleshooting)

مشکل1️⃣: خطای “Nameserver not found”

این یعنی مرحله اول (Glue Record) را درست انجام نداده‌اید. حتماً چک کنید که در پنل دامنه، آی‌پی را جلوی نام NS وارد کرده باشید.

مشکل 2️⃣: سایت پینگ دارد اما بالا نمی‌آید .

اگر پینگِ ns1.mysite.com آی‌پی درست را می‌دهد اما سایت باز نمی‌شود، احتمالاً وب‌سرور (Apache/Nginx) نیاز به ریستارت دارد یا تنظیمات Virtual Host در سرور درست نیست. (این مورد معمولاً خود به خود حل می‌شود) .


نتیجه‌گیری

ساخت DNS اختصاصی مهر تاییدی بر حرفه‌ای بودن کسب‌وکارهای آنلاین است. با انجام دو مرحله ساده (تعریف آی‌پی در پنل دامنه و ساخت A Record در دایرکت ادمین) شما مالکیت کامل زیرساخت خود را به نمایش می‌گذارید

فراموش نکنید که تغییرات DNS زمان‌بر است؛ پس اگر بلافاصله نتیجه نگرفتید، نگران نباشید و چند ساعت صبر کنید.

آیا در مرحله تنظیم Glue Record در ایرنیک مشکلی دارید؟ سوالات خود را بپرسید تا راهنمایی‌تان کنیم . 😉